SAINTE-MARIE-AUX-MINES – ORBEY

De rode lijn geeft het wandeltraject weer. Klik op de rode markeringen voor toelichting over de locaties.
Alle toelichtingen kunnen ook in de tekst hieronder gelezen worden. Die tekst bevat bovendien illustraties.

Afstand : 31,6 km

Inleiding over de Elzas : zie Alsace

Circuit “Sur les sentiers des abris des soldats 1914-1918”

De talrijke relicten in deze omgeving, hoofdzakelijk van Duitse oorsprong, getuigen van het belang dat aan deze omgeving gehecht werd. Het hoogste punt, de Tête du Violu, op meer dan 900 m hoogte, bevindt zich tussen de Col de Sainte-Marie en de Col du Bonhomme. Deze top werd veroverd door het 28ste bataljon Chasseurs Alpins. De Duitsers bouwden hierop aan de oostelijke zijde een geheel van constructies om elke vooruitgang van de Fransen te beletten.

De Duitse versterkingen hebben geen equivalent aan de Franse zijde.

Een uitvoerige beschrijving van dit circuit is te vinden op : http://www.google.be/url?sa=t&rct=j&q=&esrc=s&source=web&cd=1&cad=rja&uact=8&ved=0CB8QFjAA&url=http%3A%2F%2Fwww.club-vosgien-liepvre-rombach.info%2Frando_sentier_abris_soldats.pdf&ei=8PSfVb-ZCMmnU8HsuagL&usg=AFQjCNFIqx5VNbZD9xG4-4648of5DuNmMQ&sig2=e3PUVJfJBHZC_9q4JOrsrw&bvm=bv.96952980,d.ZGU

Grot

Door de Duitsers uitgegraven in het graniet en versterkt met beton.

Versterkte schuilplaatsen

Langs deze weg bevinden zich de resten van Duitse verblijfplaatsen in beton met namen als “Lustiger Spielman”, “Flick & Flock”, “Reinhards Eck”.  Er staat ook een gedenkteken op de plaats van een Duits kerkhof.

Camp Zunfthaus

De grootste concentratie schuilplaatsen op de Tête du Violu. Met munitieopslagplaats, een transmissiepost (“Haus Thomas”), een keuken, zelfs een eindstation van een kabelbaan die voor bevoorrading moest zorgen.

Tête du Violu

Vanaf hier de GR 531 volgen tot aan de Col de Bagenelles

Gedenkteken 28ste bataljon Chasseurs Alpins

Dit bataljon veroverde de Tête du Violu op 31 oktober 1914.

Col de Baganelles

Vanaf hier de GR 5 volgen tot aan de Col du Calvaire.

Omgeving van de Tête des Faux

De top van de Tête des Faux bevindt zich op 1220 m hoogte en vormt een natuurlijk uitzichtspunt. De top werd daardoor de inzet van een hevige strijd, vooral door zgn. jagers: les troupes alpines aan Franse zijde, de Jägers, aan Duitse zijde. De eerste lijn aan Duitse en Franse kant bevond zich slechts op enkele meters van elkaar.   Vooral de aanval in de Kerstnacht van 1914 is memorabel.

Het begon al in augustus 1914 toen de Duitsers er artillerie installeerden met de bedoeling om de Col du Bonhomme te beschieten, een pas van groot strategisch belang.

Begin december 1914 deden de Fransen een poging om de Tête des Faux te heroveren op de Duitsers. Een groep onder leiding van Duchesne bereikte als eerste de top en verjoeg er de Duitsers. Deze laatsten zouden op Kerstnacht terugslaan.

De sneeuw die overvloedig viel vanaf 21 december 1914 en een Siberische koude beletten niet dat er door de Duitsers aangevallen werd. Zelfs in de Kerstnacht, vaak van man tot man met de bajonet. De Fransen konden echter de top houden. Op 21 februari 1915 vielen de Duitsers opnieuw aan maar ze moeten zich tevreden stellen met de versterking van hun linies op enkele meters van de Fransen. Gedurende het verdere verloop van de oorlog zouden de stellingen hier min of meer dezelfde blijven.

De Duitse posities bestonden uit een reeks versterkingen op de oostelijke helling die in de loop van de 4 jaar van de oorlog gebouwd werden en vandaag nog goed zichtbaar zijn. Via een kabelbaan verzorgden ze hun bevoorrading. Er werd een 500 meter lange ondergrondse spoorwegtunnel gebouwd, die bestond uit een diepe van beton gemaakte loopgraaf, bedekt met rails, golfplaten, hout en zandzakken.

Een uitvoerige beschrijving van wat hier gebeurde staat op : http://www.forumeerstewereldoorlog.nl/wiki/index.php/T%C3%AAte_de_Faux

Op de kaart wordt de frontlijn in blauw (Frans) en geel (Duits) aangeduid.

Oud Duits kerkhof (“Kahm”)

Dit voormalig kerkhof werd opgericht door luitenant Kahm. Na de oorlog werden de begraven soldaten overgebracht naar het Duits kerkhof Baerenstall aan de Linge.

Infirmerie

Aan de overkant van het kerkhof.

 Voormalige machinekamer

Bevatte waterpompen voor de toevoer van water naar de Tête des Faux, betonmolens, generatoren voor verlichting en het aanmaken van perslucht.

Machinekamer buiten

Bron : http://www.randoalsacevosges.com/article-la-tete-des-faux-un-champ-de-bataille-oublie-124149829.html

Eindstation van de kabelbaan

De kabelbaan vertrok aan de kerk van Lapoutroie. Het dalstation werd na de oorlog vernietigd. De kabels waren opgehangen aan houten pijlers.

Kabelbaan

Achteraan het eindstation vertrokken twee tunnels die naar de top van de Tête des Faux liepen. De tunnels waren eigenlijk loopgraven die afgedekt werden met betonnen platen. De ene tunnel was voor voetgangers, in de andere werd een karretje voortgetrokken met een kabel.

Roche du Corbeau

Deze rots werd tot een versterkte vesting omgebouwd.

Feste Eisen-Schmid

Gebetonneerde gevechtsposten met elkaar verbonden via loopgrachten.

Duits fort op de top van La Tête des Faux

Dit fort kon tot 200 soldaten huisvesten over twee verdiepingen.

Frans fort op de top van La Tête des Faux

Op de top van het fort werd in 1989 een kruis geplaatst.  De aanvallen die hier plaatsvonden tussen december 1914 en februari 1915 kostten aan niet minder dan 1000 soldaten het leven.

Soldatenkerkhof Duchesne

Op de plek van het kerkhof hadden de Fransen destijds een kamp opgericht. Later werden hier 408 Franse soldaten begraven. Duchesne was de commandant van het bataljon dat als eerste de top van de Tête des Faux bereikte in december 1914.

Col du Calvaire

Vanaf hier de GR 5 volgen tot Orbey.

Orbey

Overnachtingsmogelijkheden (situatie 2015)

Advertenties